Hieronder staan enkele stukken uit het boekje ‘Het levensverhaal van Tinus Pragt Ereburger van Urk’

 


“Ik kwam daar beneden en zag de martelkamer.
Daar heb ik de hemelse Vader beloofd: als ik hier uit kom,
zal ik me mijn leven lang dienstbaar maken aan mijn gemeenschap;
dat is Urk geworden”

handtekening_png

27 november 2012

Inleiding

15 september 2012, de dag dat de eerste Urker Veteranendag een feit is.

De voorbereiding voor zo’n dag begint met een aanvraag naar het Veteraneninstituut te Doorn. Het verzoek luidde: graag ontvangen wij de namen en adressen van de Urker veteranen. Toen de namenlijst binnenkwam, was bij het bekijken van de geboortedatums duidelijk dat Tinus Pragt, geboren in 1924, de oudste was. Tinus is een Indië-veteraan. Toen ik hem een paar weken later sprak, vroeg ik hem of we nog voor een rolstoel moesten zorgen! Maar Tinus gaf aan dat het lopen van de “Ginkiestocht” met als thema ‘Urk in Oorlogstijd’ geen probleem zou zijn.

Aan het einde van een mooie dag, kwam Tinus bij mij met het verzoek dat hij graag zijn levensverhaal op papier wilde hebben. Ik heb toen contact gezocht met Stichting Urk in Oorlogstijd. Kort daarna vonden de eerste gesprekken plaats en zijn we met een videocamera naar Tinus gegaan. Het verhaal dat u straks kunt lezen, staat niet op zichzelf. Sinds Nederlands-Indië (1946-1949), waar Tinus naar uitgezonden werd, zijn meer dan 100.000 Nederlandse militairen uitgezonden geweest naar conflictgebieden, waar ook ter wereld. Na Nederlands-Indië kwam Korea (1950-1953). Op dit moment bouwen we af in Kunduz in Afghanistan en is de discussie: gaat Nederland wat doen in Mali en zo ja, wat?

Als Veteranen Vereniging Urk i.o. gaat onze bijzondere dank uit naar Robert Hofman -wiens opa zelf ook Indië-veteraan was- en die veel tijd en energie heeft gestoken in Tinus zijn verhaal.

Urk, 31 juli 2013

Klaas Mars, Unifil-veteraan (Libanon)

Opgroeien in Drenthe bij de Duitse grens

Geboren in 1924 als oudste kind van zes

Ik ben op 12 december 1924 geboren te Barger-Compascuum (in Drenthe). Mijn vader was Heinrich Pragt, geboren op 4 december 1894 in Emmer-Compascuum (Emmen). Mijn moeder was Maria Martha Hendrika Heller, ze was een jaar ouder, geboren op 29 augustus 1893 in Onstwedde (in Groningen). Ik ben de oudste van het gezin en ik had drie broers en twee zussen.

Mijn ouders woonden zoals gezegd in Barger-Compascuum. Dit is een klein dorpje in Drenthe tegen de Duitse grens. Het was allemaal hoogveen. In dit hoogveen groeven ze een gat zo hoog als dat de woning moest worden. Stromend water en licht was er niet. Koken werd gedaan op petroleum en het licht kwam van de petroleumlamp.

 

Foto van het ouderlijk huis van Tinus Pragt, Verlengde Oostendiep 105
te Barger-Compascuum. Het jongetje met de hond is Tinus. (Collectie H. Pragt)

 

 

Jeugdfoto van Tinus. (Privé-collectie T. Pragt)

Op tiende jaar terug naar ouders

Ik ben tot mijn tiende jaar op de boerderij van mijn oma Pragt gebleven. Zij was ondertussen al gestorven. De oudste dochter deed het huishouden. Ik was elf toen ik erachter kwam dat Joseph niet mijn broer was, maar mijn oom.

Doordat de oudere broer van Joseph ging trouwen, moest ik weg. Hij nam de boerderij over. Hij zei en dat zal ik nooit vergeten: “Ik laat je morgenochtend wel een foto van haar zien, die hangt achter de spiegel.” Hij liet mij de volgende morgen dus foto’s zien. Ik zeg: “Ze is toch aartslelijk”. “Ja, maar ze heeft wel geld en ze is goed.”

 

De Tweede Wereldoorlog

Excommunicatie bij samenwerking Duitsers

Het is maart 1941 als er namens Kardinaal De Jong een brief voorgelezen wordt in alle Rooms-Katholieke kerken. De Jong schreef dat iedereen die werkzaamheden verrichte voor de weermacht en de Duitse SS uit de kerk gezet zou worden, geëxcommuniceerd. Dat wilde ik niet. Ik had thuis al ellende genoeg, en ik ging vaak naar de kerk om te bidden.

Weigering bajonetten Duitsers te repareren

Toen kwam het er dan toch van een jaar later, in 1942. Bij een inval kwamen Duitsers met gebroken bajonetten en gebroken lansen naar de LTS in Emmen. Deze bajonetten en lansen moesten gemaakt worden. Ze kwamen bij mij, omdat ik lasdiploma’s had. Ik weigerde. Ik was toen 17 jaar. Eén van de andere leerlingen, een jongen van 23, zei dat als ik het niet deed, dat ik dan een pak slaag zou krijgen. Een pak slaag als ik niet meewerkte…

 

Schouderembleem 1 RI

 

De strijd in Nederlands-Indië

Vertrek onder bescherming prins Bernhard

Toen kwam het vertrek naar Indië, daar waren koningin Wilhelmina en prins Bernhard ook bij aanwezig. Bernhard zag mij staan, hij kwam naar mij toe en zei: “Als je wat nodig hebt of je komt in moeilijkheden, één telefoontje of een brief naar Soestdijk en het is klaar, ik regel het.”

Naar Engeland voor militaire opleiding

Vanuit Utrecht zijn we vertrokken op oudejaarsnacht 1945 naar Oostende (in België), om vervolgens staande in landingsboten naar Engeland over te steken. We gingen eerst twee maanden naar Engeland, in East Hampstead Camp bij Wokingham. Dat was even buiten Londen. Daar kregen we de militaire opleiding en werden wij voorzien van de noodzakelijke uitrusting. Om vier uur ’s middags moest de kachel uit. We kropen dan met een man of vier, vijf op een tweepersoonsbed om warm te blijven ‘s nachts.


Dit waren enkele stukken uit het boekje:

‘Het levensverhaal van Tinus Pragt
Ereburger van Urk

U kunt het hele boekje lezen door deze te bestellen voor € 5,00.