Als het gaat om collaboratie is een kleine categorie Urkers te onderscheiden die eenduidig collaboratiegedrag  vertoonden. Hierbij gaat het om twee mannen die naast hun NSB-lidmaatschap ook op andere manieren actief en consistent samenwerkten met de Duitse bezettingsmacht.

Naast dit kleine groepje van valt een tweede categorie te onderscheiden van een drietal Urkers die weliswaar nauw samenwerkten met de Duitsers, maar in een enkel geval een oogje toeknepen en daarmee de bezettingsmacht enigszins benadeelden.

De derde categorie omvat de meerderheid van Urker collaborateurs die weliswaar lid zijn geworden van de partij, zich inzetten voor de Duitse bezettingsmacht, maar in verhouding minstens zoveel activiteiten vertoonden die tegen deze collaboratie indruisten en vaak zelfs als verzetsactiviteiten aangemerkt kunnen worden.

Slechts een kleine minderheid van de Urker collaborateurs toont zich consistent in dienst van de Duitse bezettingsmacht. Hierbij ontstaat de indruk dat vooral in gevallen waar het mensen in hun directe omgeving betrof collaborateurs bereid waren af te stappen van hun principes en pro-Duitse activiteiten.

Ook kan ook worden verklaard dat voor alle drie groepen collaborateurs pleitbrieven werden geschreven vanuit de Urker gemeenschap. Al met al kan dus worden gesteld dat van ‘de’ collaboratie op Urk geen sprake is en dat ‘de Urker collaborateur’ niet bestaat, dat het geen zin heeft deze groep te willen vatten in een zwart-wit paradigma maar dat sprake is van een ingewikkeld daderschap waarin inconsistenties, ambivalentie en grijstinten de boventoon voeren en eenduidigheid uitzonderlijk is.

Documentatie

Onderzoeken

De volgende rapporten en essays zijn geschreven met als thema de NSB op Urk / algemeen

Boeken

In de volgende boeken en uittreksels kunt u meer lezen m.b.t. de NSB op Urk / algemeen

Artikelen

In de volgende artikelen wordt Urk genoemd m.b.t. de NSB

Folders

In de volgende folders wordt Urk genoemd m.b.t. de NSB

Links

Meer lezen

School TV - wraak op NSB'ers

Kinderen van NSB'ers