Verslag symposium 25 jarig Vrienden van Yad Vashem

Verslag symposium 25 jarig Vrienden van Yad Vashem

Op woensdag 16 november 2016 werd een symposium gehouden ter gelegenheid van het 25 jarig bestaan van de “Vrienden van Yad Vashem in Nederland”. Het symposium was gewijd aan “de Holocaust en het onderwijs”

20161116_134259

Bezoekers van het symposium voor de entree

Tekst & Foto’s: Pieter Hoekstra.

Ontvangst

De gasten worden ontvangen en toegesproken door David Simon, de nieuwe voorzitter.

Joop Levi heeft na 17 jaar voorzitterschap de leiding over gedragen aan David Simon. Joop Levi is tot erevoorzitter benoemd.

Omdat het thema Holocaust en onderwijs mij persoonlijk erg aansprak heb ik mij met twee docenten en een jeugdwerker aangemeld voor het symposium in de Uilenburger Sjoel.

De controle en veiligheidsmaatregelen wezen ons op het belang van het bestrijden van antisemitisme.

De verschillende sprekers en muzikanten hadden ieder voor zich een relatie met de Holocaust en gaven hun visie erop. De diversiteit van de Joodse gemeenschap kwam hierdoor duidelijk naar voren, maar ook het gemeenschappelijke Jood zijn. Wat weer voor veel mensen op deze wereld een reden is om een ongekende haat te koesteren tegen de staat Israël en de Joden.

Aviv Sharon & David Simon

De ambasadeur van Israël ( Aviv Sharon) en de voorzitter (David Simon) van Yad Vashem Jerusalem, spraken ons toe.Zij benoemden de uitdaging om op multiculturele scholen onderwijs te geven over de holocaust. Wat voor de docenten een hele grote uitdaging is, om dit zonder escalaties, uit te voeren. David Simon zag graag dat wij het voorbeeld van Duitsland volgen, waarbij scholieren verplicht worden om een concentratiekamp te bezoeken.

Ronald Leopold

Hierna sprak drs. Ronald Leopold, voorzitter van de Anne Frank stichting. Hij beschikte over veel kennis van onderwijs en advies met betrekking tot de Holocaust, ook de verschillen in de vele landen waar de Anne Frank Stichting actief is. Zoals Amerika of  Europa, wat bezet gebied geweest is, of een land als Turkije. Hij zag hoopvolle en tegelijkertijd verontrustende ontwikkelingen wereldwijd.

Hij bood de jubilerende stichting een bijzondere foto als cadeau aan. Een beroemde fotografe heeft in de jaren ‘60  foto’s gemaakt in het lege en bijna gesloopte Anne Frankhuis, waaronder een foto van de doorgang van de helpers om in het achterhuis te komen.

Een foto die precies benadrukt waarvoor de stichting is opgericht: die mensen eren, die de verdrukte en verdreven mensen hebben geholpen.

B. Jacobs

Hierop volgend een inspirerend en indringend verhaal van opperrabbijn B. Jacobs. Deze begon met humor en schakelde op een bijzondere wijze over naar  ernst en bleef op een zeer boeiende wijze spreken. Over de noodzaak van blijven herdenken, klein of grootschalig, dat maakt niets uit.

De verschuiving van grote algemene naar hele persoonlijke herdenkingen en de wijze waarop wij dat doen. De keuzes die mensen zonder lang na te denken hebben gemaakt , anders hadden ze het nooit gedaan. Hierna volgde een high tea met vele lekkernijen, waarbij bleek dat kosher ook lekker is. 

Guus Luijters

Dan gaat het symposium verder met schrijver Guus Luijters, die een boek geschreven heeft over Joodse kinderen. Zijn thema was : Herdenken met foto’s. Hij gaf een beschrijving van het verhaal van de foto’s en het belang ervan. Het aantal gevonden foto’s , 3000 uit Joodse bronnen, en nu voor het eerst ook 1000 uit Nederlandse bronnen. Klassenfoto’s en voetbal elftalleten, maar ook op straat met Nederlandse buren.

Er missen nog duizenden kinderen op de foto’s, waar is dat beeldmateriaal gebleven?

Guus vertelde over zijn ervaring op de expositie rond zijn boek, over de emotionele gebeurtenissen die hier plaatsvonden.

Ook de kracht van foto’s, iedereen herkende onmiddellijk het zigeunermeisje in de Westerbork wagon, Settela, de wisselende verhalen achter deze foto.

Muzikaal Intermezzo

Daarna was er een muzikaal intermezzo om te ontspannen na de kennisoverdracht. Maar zelfs de violist Noa Eyl vertelde dankbaar het verhaal van zijn opa en oma die ondergedoken waren geweest in Zeeland. Daarbij ook de volgende anekdote. Zijn opa en oma waren ondergedoken bij een keuterboertje, die midden in de oorlog voor het eerst in zijn leven boekenkasten vol hoogstaande literatuur kwam lenen in de plaatselijke bibliotheek. De mensen van de bibliotheek zwegen gelukkig.

Ad van Liempt

De volgende spreker was Ad van Liempt die de geschiedenis in tv beelden aan de orde stelde.

Er kwamen een paar belangrijke filmfragmenten naar voren, de Westerbork film. Waarom hij eigenlijk gemaakt is, het is de enige film in zijn soort. De perron scene wordt wereldwijd gebruikt bij het verhaal over de holocaust, waarbij de naam van het kamp of doorvoercentrum vaak wisselt .

Maar ook een film over het dagelijks leven van onderduikers in de oorlog.

Als laatst een vertrekkende Joodse familie die de buren groetten en de vader bij het omzien naar zijn geliefde woning omarmd wordt door zijn dochter , hele indringende beelden.

 

De lezing

De lezing

 

Bart Wallet

De laatste spreker was de schrijver Bart Wallet met als thema: “weten we alles al ?”

Over de vele persoonlijke verhalen die er nu nog verschijnen en de grote leegte gevoeld in Nederland na de oorlog. Hoe de Joden zich zelf ook in 3 klassen verdeelden, gevluchte Joden naar het buitenland, ondergedoken Joden en de zwaarst getroffen Joden , de overlevers genaamd .

De eerste twee groepen schaamden zich eigenlijk tegenover de overlevers en durfden hun verhaal vaak niet te vertellen, of hielden een soort schroom .

Bart Wallet vertelde een bijzonder verhaal van een topman uit het bankwezen, die door een oud-collega  op een hoge positie binnen de SS een Amerikaans uitreisvisum kreeg en met SS bewaking begeleid werd naar neutraal gebied. Dat verhaal was toen ongeloofwaardig, maar kan nu wel verteld worden.

Slot

Veel meer is er verteld, het was eerst niet mijn bedoeling er iets over te schrijven. Toch wil ik het de lezers van de Documentatiegroep ’40-’45 dit meegeven. Hartelijk dank voor het lezen, bij vragen of opmerkingen stuur mij gerust een e-mail.

 

Met vriendelijke groet,

Pieter Hoekstra 

Oprichter stichting Urk in oorlogstijd

 

 

 

 

 

 

 

About The Author

Robert Hofman (1986) is binnen de stichting actief op het gebied van onderzoek. Met regelmaat verzorgt hij lezingen en schrijft hij artikelen.