Digitaal museum
In het Urker museum heeft de stichting Urk in oorlogstijd een vaste vitrinekast (zie bovenstaande foto) die wij jaarlijks of 2 jaarlijks wisselen van inhoud. Dit is een fysieke vitrine kast maar om onze collectie breder beschikbaar te maken hebben wij een digitale vitrinekast op deze site waar heel diverse objecten worden getoond. (Bovenstaande foto 2024-2025)
Als stichting werken wij mee aan verschillende exposities en tentoonstellingen. Wij hebben geen vaste eigen ruimte en proberen op deze manier zoveel mogelijk mensen te bereiken.
- Vitrines in de botterschuur
- Vitrine kast in het Urker museum (2026)
- Collectie Urk in oorlogstijd.
- Vitrine kast op een school.
Dit zijn 2 vitrinekasten in de botterschuur op Urk. Die het verhaal van de luchtoorlog en de verschillende onderduikers bij de familie Hakvoort helpen te vertellen. In het Urker museum hebben wij ook een vitrine kast en op een voortgezette school beheren wij ook een vitrine kast. Daarnaast hebben wij meerdere objecten in onze collectie. Die wij door schenkingen of aankoop verwerven.
Mocht U vragen hebben over een object of iets willen schenken aan de stichting kunt U altijd contact opnemen.
info@urkinoorlogstijd.nl
Collectie Urk in oorlogstijd
Een Duitse kaart uit de Tweede Wereldoorlog van de Noord Oost Polder en aangrenzende gebieden. Deze kaart is gebruikt door de Duitsers om het grote gebied van de Noord Oostpolder en Urk gecontroleerd te doorzoeken op wapens of mannen om te werken in Duitsland voor de arbeitsinsatz.
Bij het verhaal van de razzia is de een betere versie van de kaart te zien. Karmac uit Lelystad heeft deze voor de stichting professioneel ingescand met een speciale scanner.
Geschonken door Hans Post
Fotomapje met diverse foto’s van Andries Pasterkamp voor en tijdens de oorlog. Doordat Andries is omgekomen met de Cap Arcona in 1945 vertellen deze foto’s zijn verhaal. Andries heeft onder dwang ook een tijd bij de Nederlandse Arbeids Dienst gediend wat ook op de foto’s is te zien, daarnaast ook een familieman en een jonge jongen met toekomstdromen die ruw zijn verstoord.
Geschonken door de familie van Andries Pasterkamp
De bevrijding op Urk heeft 2 slachtoffers geëist, doordat er geen bezetters of bevrijders waren omstreeks 18 tot 20 april heeft het verzet collaborateurs en moffenmeiden opgepakt. Bij het begeleiden van de moffenmeiden ontstond er een gedrang waar een politieman een waarschuwingsschot wilde lossen en hierbij 2 omstanders raakte. 1 slachtoffer is ter plaatse overleden en het andere slachtoffer na zijn operatie een fatale bloeding kreeg en alsnog overleed. Bij de operatie was het kogeltje aan de vrouw van het slachtoffer gegeven. Zij was 6 maanden zwanger en is later hertrouwd en heeft het kogeltje altijd bewaard voor haar zoon die zijn vader nooit heeft gekend.
Geschonken door de familie van Klaas Kapijn
Amerikaanse schoen van een vliegenier. Roelof Tiede en zijn zoon Rinke Oost waren betrokken bij bergen van aangespoelde vliegeniers op de 1/2 Kamper en de 1/2 Lemmer dijk en daarnaast de aangebrachte stoffelijke overschotten door vissers. Roelof Tiede was ook betrokken bij verzetswerkzaamheden en de precieze herkomst van de schoen is niet bekend. Wel het verhaal dat er vroeger 2 schoenen waren en 1 van de kinderen hiermee van de trap is gevallen en de schoenen toen opgeruimd zijn.
Geruild met Roelof Tiede Oost, Urk tegen stripboeken.
Eigendom: Pieter Hoekstra
Duitse munitie kist voor geweergranaten. De oud-eigenaar Willem van de Berg heeft op Urk verzetsactiviteiten gedaan en heeft als bewaker in de polder collaborateurs in een barakkenkamp bewaakt. Daarnaast heeft hij ook in Scheveningen een militaire opleiding gevolgd. Na zijn overlijden is het kistje gevonden tussen zijn bezittingen.
Geschonken door Willem van de Berg, Urk
Vitrine kast Urker museum
Vitrinekast (2026-2027) in het Urker museum omstreeks 2024 waarin alle thema’s mbt Urk in oorlogstijd behandeld worden. De vitrinekast wordt thematisch ingericht en wisseld van objecten en onderwerpen.
Het thema is nu: Wat zou jij doen?
Door de verschillende hoofddeksels laten we een aantal verschillende verhalen zien en daardoor ook verschillende keuzes en de gevolgen voor de betrokken mensen. Doordat de luchtoorlog voor Urk en haar omgeving een grote impact heeft gehad besteden we in de vitrinekast hier ook aandacht aan.
In de zomer van 2016 is in het IJsselmeer bij Lemmer het wrak van een Britse Vickers Wellington R1322 (uit 1941) op unieke wijze geborgen. Defensie legde een 900 vierkante meter IJsselmeer bodem bloot. Door middel van een damwandconstructie te maken in het IJsselmeer. Waarna het water werd weggepompt om de locatie “droog” te leggen.
- Het toestel: Het betrof de Vickers Wellington R1322, een bommenwerper van het Poolse 305 (RAF) Squadron. Het toestel werd in de nacht van 8 op 9 mei 1941 neergeschoten, waarschijnlijk door een Duitse nachtjager. De Wellington is het laatste type vliegtuig an de R.A.F. dat met linnen bespannen was en zijn sterke constructie bestond uit geodetische driehoeken.
- Bemanning en identificatie: De volledige Poolse bemanning werd geborgen, en later geïdentificeerd door de Bergings- en Identificatiedienst van de Koninklijke Landmacht (BIDKL).Doordat een bemanningslid van de R1322 Ludwik Karzc op Urk is aangebracht en tijdelijk begraven is geweest. Heeft de stichting Urk in oorlogstijd het bergingsproces gevolgd en samengewerkt met de gemeente Fryske Marren en de defensie. De vraag vanuit de stichting Urk in oorlogstijd aan de gemeente Fryske Marren en defensie om onderdelen en objecten van dit toestel in bezit te mogen hebben en het te exposeren. Dit is gehonoreerd.
- Hieronder de verlieskaart van de SGLO met het T nummer (T1023)
Function Mil Rank Ini Name Age Mil reg Air Force Fate Cemetery Grave Remarks Pilot Sgt. J.P. Dorman 30 780642 PAF KIA Amsterdam NOB 69 B 5 Second Pilot Sgt. Z. Gwozdz 26 780156 PAF KIA Amsterdam NOB 69 C 21 Observer F/Lt. M.W. Socharski 33 P-1440 PAF KIA Amsterdam NOB 69 B 2 Buried Sep 2017 Wireless Operator/Air Gunner Sgt. H.F. Sikorski 24 780672 PAF KIA Amsterdam NOB 69 B 2 Buried Sep 2017 Front Gunner Sgt. S. Pisarski 26 781063 PAF KIA Amsterdam NOB 69 E 21 Was buried as unknown Rear Gunner Sgt. L. Karcz 25 780732 PAF KIA Amersfoort 13 12 3 Washed up 1 Jul 1941 between Urk and Lemmer
Boordmitrailleur Wellington
De foto van de boordmitrailleur uit de Wellington R1322 in de staat hoe de bergingsdienst van de Luchtmacht hem aangetroffen heeft met de berging van de Wellington in 2016 in het IJsselmeer.
Eigendom: Pieter Hoekstra (met vergunning)
Door het gebruik van elektrolyse en voorzichtig borstelen en krabben is er veel roest en vuil verwijderd. De boordmitrailleur heeft nu veel details en registratie nummers laten zien.
Deze Smit & Wesson revolver is afkomstig uit de geborgen Wellington en is een persoonlijk wapen geweest van een bemanningslid. Vooral de gevluchte Europeanen wilden zich bij een crash in vijandelijk gebied niet zomaar gevangen laten nemen, hun ervaringen met de Duitsers maakte dat veel bemanningen van vliegtuigen ook persoonlijke wapens droegen.
Eigendom: Pieter Hoekstra (met vergunning)
Bewerkte foto waarop de begrafenis van Ludwik Karzc en zijn portret foto zijn te zien. Bij de begrafenissen op Urk kwamen veel burgers hun laatste eer bewijzen.
Op de afbeelding staat Wroblewski Rozanski met zijn bemanning die grotendeels op Urk zijn aangebracht en begraven. Hun Lancaster is in 1944 in het IJsselmeer nabij Urk gecrasht.
Heel veel nationaliteiten vlogen met de Geallieerde vliegtuigen boven bezet Europa en Nederland was een druk gebruikte vliegroute.
Houten noodkruis gebruikt op de Urker begraafplaats in de Tweede wereld oorlog om de begraven vliegeniers een waardige tijdelijke rustplek te geven. De meeste bemanningsleden van vliegtuigen die op Urk zijn begraven waren als onbekend geregistreerd. Dit goldt ook voor veel bemanningsleden die vanaf Urk naar Amsterdam gebracht zijn. Om begraven te worden op de Nieuwe Ooster begraafplaats.
Hahn en Wroblewski Rozanski waren geïdentificeerd en met hun naam begraven op Urk.
Type M3 luchtafweerhelm
Bommenwerperbemanningen waren bijzonder kwetsbaar voor vijandelijk luchtafweergeschut en boordgeschut van jachtvliegtuigen die hun doelen beschermden.
Dit gold met name voor de USAAF, die vanaf medio 1942 strategische bombardementen overdag uitvoerde op doelen in Duitsland en bezet gebied. Het aantal slachtoffers onder deze bommenwerperbemanningen, voornamelijk door de gevreesde granaatscherven, nam snel toe. Na enkele ontoereikende noodoplossingen (bijvoorbeeld standaard en/of in het veld aangepaste M-1 infanteriehelmen van staal die over vlieghelmen werden gedragen) werd de noodzaak van gestandaardiseerde (uiteindelijk volledige) bepantsering officieel erkend.
Het grootste probleem van de “M-1-oplossing” (Standaard Amerikaanse legerhelm uit de Tweede wereldoorlog) was dat deze stalen helm, zonder de juiste aanpassingen (het uithameren van de zijkanten en het wegsnijden van de voering), niet over de oorschelpen van een vlieghelm paste.
Bovendien was de helm te omvangrijk voor bepaalde bemanningsposities, zoals in geschutskoepels. Daarom produceerde het Amerikaanse Ministerie van Defensie de M-3 anti-vuurhelm, een fabrieksmatige aanpassing van de M-1, waarbij de voering van vezelplaat werd weggelaten en de ophangband direct aan de stalen buitenschaal werd vastgeklonken. De helm was ontworpen om goed over een vlieghelm en de bijbehorende communicatieapparatuur te passen. De zijkanten werden uitgesneden en voorzien van met vilt beklede, scharnierende oorkleppen, plus een lange leren kinband met een snelsluiting.
Om bevriezing te voorkomen, een risico bij het aanraken van onbedekt metaal bij temperaturen ver onder nul op grote hoogte, werd de helm geverfd met een olijfgroene, fluweelachtige afwerking (zaagsel of een soortgelijk materiaal gemengd met de verf).
De foto laat 2 Amerikaanse zijluik schutters zien die met hun boordwapen de zijkant van hun vliegtuig verdedigen moesten. Naast hun flakvest was de flakhelm een extra aanvulling om het aantal gewonden en doden zo laag mogelijk te krijgen.
Gekocht van Jacob Poepjes.
Eigendom: Pieter Hoekstra
De Amerikaanse zijluikschutter Peter Miskines had het geluk om met zijn parachute op de dijk te landen en door het verzet geholpen te worden. Hij heeft bij de familie Hakvoort op Urk ondergedoken gezeten en is later naar de Zaan gebracht en heeft tot de bevrijding bij Familie de Koning een onderduikadres gehad.
Wat zou jij doen als er oorlog is in een ander land?
Originele Britse bruine leren vlieghelm uit de jaren 30 + Gosport-buizen Gemaakt in Groot-Brittannië in de jaren 30. Dit type helm was zeer populair bij de RAF en burgerpiloten in het interbellum en het begin van de Tweede wereldoorlog. In e voormalige Zuiderzee en nu het IJsselmeer zijn al vroeg in de oorlog bemanningsleden van Britse vliegtuigen verongelukt. Voor de sluiting van de dijken is de Canadese piloot Tudhope op Schokland aangespoeld en in Kampen in 1940 met Duitse militaire eer begraven. In deze fase van de oorlog werden officieren met militaire eer begraven. Later werden de Geallieerde vliegers als terreur vliegers zonder militaire eer begraven.
De helm heeft een kastanjebruine, verchroomde leren buitenkant en een rayon voering aan de binnenkant. De oorkleppen worden vastgemaakt met drukknopen, waarin de Gosport-buizen zijn bevestigd. Er is ook een leren kinband aanwezig, die vastgemaakt wordt met een metalen knoop met één pin. Alle drukknopen zijn vroege Newey-exemplaren met de markering ‘Newey Brothers LTD’.
Gosport-buizen waren standaard voor communicatie in het interbellum en de buis op deze set is voorzien van de brede pijlmarkering van het Ministerie van Oorlog, wat bevestigt dat het om een militair exemplaar gaat.
Gekocht van Jan Menger
Eigendom van Pieter Hoekstra
Nederlandse stoffen Jodenster
Gekocht van Henk Gringhuis
Eigendom: Pieter Hoekstra
Israel Samuel Kropveld (Japien de Joode) droeg deze van oorsprong Engels model platte pet. Voor en tijdens de Tweede Wereldoorlog was deze bij veel Nederlandse mannen pet populair. Tijdens de oorlog maakte de Holocaust onderscheid tussen burgers vanwege hun Nederlandse of Joodse identiteit. Het Nederlandse registratiesysteem en de meewerkende houding naar de Duitsers maakte ontsnappen aan de endlösung bijna onmogelijk. Deze ramp voor het Joodse volk wordt ook wel de Shoa genoemd.
Wat doen wij tegen antisemitisme?
Pieter Romkes (1915-1943) geboren en getogen op Urk. Wilde graag een goede baan en bestaanszekerheid krijgen en ging in dienst bij het Koninklijk Nederlands Indisch Leger in Indonesië. Na de Japanse aanval werd hij gevangengenomen en tewerkgesteld aan de Birma Spoorweg. Hierbij is hij in 1943 omgekomen. Door de overlevers werd hij herinnerd als een waardige en behulpvaardige kameraad. Hoe willen wij herinnerd worden? Juist in moeilijke omstandigheden!
Tropenhoed gemaakt in Indonesië voor het Knil.
Gekocht van Jan Menger.
Eigendom van Pieter Hoekstra
Russische bontmuts van Jurie Pasterkamp die gevangen genomen was na spertijd en daardoor als dwangarbeider in Duitsland en later aan het Oostfront moest werken. In Rusland moest hij voor de Duitsers werken aan de stellingen voor de oprukkende Russen. Door de snelheid van de Russische opmars kwam Jurie in het front terecht waarbij Jurie zwaar mishandeld is door Russische soldaten die een medegevangene van hem wilden verkrachten en hij voor haar in de bres sprong. Met deze dramatische ervaringen en de muts en de gamel is hij na de bevrijding thuisgekomen.
Duitse etensketel / gamel van Jurie Pasterkamp, Er zijn nergens duidelijke stempels of kenmerken te zien van de officiële herkomst. Deze gamellen behoorden tot de standaard uitrusting van een Duitse soldaat die heel veel soepen op het menu had. Hoe en wanneer Jurie deze etensketel in zijn bezit heeft gekregen is niet bekend. Maar Jurie heeft de gamel meegenomen naar huis en bewaard.
Jurie Pasterkamp is door zijn ervaringen in de Tweede Wereldoorlog getekend en beschadigd. Medeburgers die hem betichten om voor de vijand te hebben gewerkt en zijn vriendin die een kind van iemand anders had gekregen en niet met hem trouwde. Door de ernstige pijn en trauma’s was hij in het gezin heel kortaf en snel geïrriteerd met escalerend gedrag. Achteraf sprak hij uit dat dit niet goed was maar kon er zelf niets aan veranderen. Zijn levensduur is door zijn kwetsuren uit de oorlog ook bekort.
Wat zou jij doen als een vrouw door meerdere mannen lastig gevallen wordt?
De objecten zijn geschonken door Jaap Pasterkamp, Urk
Nederlandse kepie van een onder officier (wachtmeester) bij de Marechaussee. De blauwe kleur en blauwe biezen evenals het granaatje op de knoop onder de kokarde behoren aan de marechaussee toe. Ook de 2 ventilatiegaten zijn te zien op de foto.
Deze kepi is van Pieter Hoekman geweest. En zijn naamsgenoot alsmede ook marechaussee heeft deze kepi bewaard en geschonken aan Pieter Hoekstra.
Eigendom Pieter Hoekstra
Ingekleurde foto van Pieter Hoekman. Een beeld van een daadkrachtige held die zijn leven heeft opgeofferd voor zijn vrienden en het vaderland. Gesneuveld 5/6 november 1943 te Keent Noord-Brabant.
De foto is geschonken door Klaas en Alice Hoekman, in 1998 te Urk
Nederlands legerkompas van het Franse merk Brezard. Met een leren veter om het snel en effectief te gebruiken in moeilijke situaties en onder tijdsdruk. Het hoesje dient ter bescherming van het kompas. De pijl naar het noorden wordt heel duidelijk aangegeven, maar het spiegeltje over het kompas is typisch iets voor dit type kompas uit deze periode.
Het kompas is bedoeld om de juiste richting te zoeken in een gebied waar je niet bekend bent. Wat is jouw morele kompas om keuzes te maken in het leven. Kun je achter jouw beslissingen staan en kun je er later achter staan?
Nederlandse politiepet die zeer waarschijnlijk gebruikt is door de polderpolitie die aan het eind van de oorlog in de polder verscheen. Deze nieuwe politiemensen hadden hun opleiding genoten in Schalkhaar onder Duitse gezinde opleiders. De pet is aangekocht van een oude Indië veteraan uit Markenesse en weer doorverkocht aan Pieter Hoekstra.
De pet is voor een hogere in rang (officier) en is gemaakt in Amsterdam. Het zilveren koord hoort bij deze rang.
Duitse helm model 1940 in Luftwaffe blauw/grijs en met 1 Luftwaffe adelaar op de zijkant.
Bovenstaande foto van hotel Woudenberg in de tweede Wereldoorlog gemaakt. Deze foto’s en andere objecten zijn geschonken door de kinderen van mijnheer Adema die in de oorlog werkzaam was oor de Zuiderzee werken en de gemeente Urk.
In Nederland en ook op Urk waren veel Luftwaffe soldaten gestationeerd. Zij hadden in Nederland de taak om Duitsland tegen de Geallieerde luchtvloot te verdedigen.
In het hotel Woudenberg waren vanaf het begin van de oorlog een groep Duitsers gestationeerd die als taak hadden het observeren en melden van Geallieerde vliegtuigen. Het houten hokje bovenop het hotel was bedoeld voor de 24/7 bezetting en taak van de Luftmelde dienst.
Flugwache 20, zoals de eenheid officieel heet, was onderdeel van het 11e Kompagnie Luftgau Nachrichten Regiment
Holland. Ze moest haar bevindingen van overvliegende geallieerde vliegtuigen doorgeven aan FluKo (Fluwachkommando Zwolle).
Later in de oorlog veranderen de zaken en wordt het Luftgau Nachrichten Regiment opgeheven. De mannen blijven wel op
Urk, maar worden ingedeeld bij de Luftwache Ha4, een onderdeel van de stelling HASE bij Harderwijk.
Tragisch einde
Eén van deze soldaten is de (Funker) Simon Zöttler. Helaas verdrinkt hij op 20 juni 1942 in de haven of bij het kleine strandje van Urk. Simon is slechts
30 jaar geworden.
Waarschijnlijk had Simon geen keus, wat zou jij doen als je gedwongen wordt een nder land te bezetten?
Simon Zöttler
- Geboorte
- Passail, Weiz Bezirk, Styria, Austria
- Overlijden
- 20 Jun 1942 (30 oud)Urk, Urk Municipality, Flevoland, Netherlands
- Begrafenis
- Ysselsteyn, Venray Municipality, Limburg, Netherlands
- Perceel
- AN-6-150
Foto grafsteen Simon Zöttler te Ysselsteyn :Fred Munckhof / Findagrave.com
Kinderen hebben een speciale plek tijdens een oorlog, mensen willen ze beschermen of juist betrekken op de oorlog en het gedachtegoed van één van de partijen. De pop in de vitrine is afkomstig van een gezin uit Enkhuizen met een Duitse vader. De pop is gekleed met een S.A. uniform en een mouwband van de N.S.D.A.P.
De pop is aangekocht door de stichting Urk in oorlogstijd.
De karpoets en het rieten koffertje verwijzen naar de Urker visser mannen die met gevaar voor hun leven gingen vissen tijdens de oorlog. Op de Noordzee is op 10 maart 1941 de UK – 83 op een zeemijn gelopen en vergaan. Aan boord waren Gerrit Korf en de twee broers Jurie en Sjoerd van de Berg en een onbekende Duitse matroos ls bewaking.
Vitrinekast Pieter zandt school
In deze vitrinekast liggen de volgende objecten vanaf de bovenste plank:
1. Trompet van het Ontario regiment, Winterhulp collecte bussen.
2. Duitse veldfles, Duitse K-98 bajonet, Duitse ijzeren Sigarettenhouder met afbeelding van Adolf Hitler, Duits stalen koppelslot van de Whermacht, Bakelieten houder met ontgiftingsmiddel. Duits geel bakelieten doosje
3. Engels verkeerslicht, Engelse verrekijker, Engelse draadschaar, Engelse blikjes voetpoeder.
4. Amerikaanse mestin, Amerikaanse Garand bajonet, Amerikaans polskompas, Amerikaans koffieblik, Amerikaanse thermoskan.
Collectie Urk in Oorlogstijd 2
Een zakmes van een polderarbeider waarvan het hout vervangen is voor mica glas van een vliegtuig die in de polder terecht gekomen was.
Geschonken door Oege Postma, Emmeloord.
Door het gebrek aan grondstoffen en de rantsoenering van bijna alles moesten burgers creatief gebruik maken van wat voor handen was.
Nederlands veldzakboekje voor de Nederlandse soldaat waar persoonlijke gegevens in vermeldt staan. Dit boekje is van Abbe Hoekman geweest die bij Nederlandse Luchtwacht op Urk diende. Deze organisatie was een landelijke organisatie die onder de verantwoording van het leger viel.
Geschonken door Albert Hoekman, Urk
Duitse verrekijker 8 x 60 in gele camouflage kleur afkomstig van een Duits schip van de Wasserschutzpolizei in de Urker haven. Pieter Hakvoort heeft als jonge jongen deze verrekijker van het Duitse schip meegenomen. Het is door Piet van de Berg gebruikt aan boord van een visserschip om de Duitsers te observeren op het IJsselmeer. Hierdoor werden zij niet verrast door Duitse controles.
Geruild met Hendrik Romkes , Urk tegen een andere verrekijker.
Op de verrekijker staat de Duitse 3-letter code blc wat een manier was om voor de geallieerden te verhullen welke fabrikant verantwoordelijk was voor een product.
Ook een militair product nummer : 49572
En de sterkte van het vergroten is 8 x 60 wat op het grote IJsselmeer water en veel vliegtuigaanvallen een belangrijk hulpmiddel was.
Swastika tegeltje gevonden tussen het puin gebruikt in het dijklichaam van de Rotterdammerhoek.
Voor 1933 was het swastika teken een Indiaas symbool voor geluk en gebruikt voor decoratie doeleinden.
Schenker: Willem Pasterkamp
Nederlandse Hembrug bajonet model 1895 met een leren schede. De bajonet is tijdens de politionele acties in Indonesië door een dankbare Indonesiër aan Jaap Post uit Urk geschonken. Jaap was als zoveel Nederlandse jongens voor zijn militaire dienstplicht naar Indonesië gebracht om orde en vrede mogelijk te maken in onze overzeese kolonie.
Via kleinzoon Jan Post is de bajonet geschonken.
De doos van Pandora is geschonken door Albert Schuurman de broer van Teun Pats (Per Adres Teun Schuurman).
De documenten en foto’s zijn naoorlogse correspondentie met familie leden van de slachtoffers van Wellington R1757
Canadese capbadge van het Franstalige regiment La Chauddiere wat samen met de Queen own Rifles de regio van Lemmer en mogelijk Urk bevrijd.
Gekocht van een verzamelaar: prive Pieter Hoekstra
Jas van Jaap Ruiten die hij na zijn bevrijding in Duitsland van een Pastoor had gekregen. Jaap was ernstig ziek geweest en is verpleegd in een barak waar meerdere dwangarbeiders verzorgd werden.
Duitse 1e Wereld oorlog helm model 1916. Voor de Duitse observatiepost (Luftmelde dienst) op Urk waren een aantal oudere soldaten geselecteerd. Deze soldaten hadden hun militaire uitrustingsstukken uit de 1e Wereld oorlog bij zich. In april 1945 zijn de Duitse soldaten van Urk vertrokken via de Lemster dijk en heeft 1 soldaat zijn helm weggegooid. Albert Snijder was een jonge jongen en heeft de helm opgeraapt en bewaard.
Schenker: Albert Snijder
Engelse (vliegerkaart) ontsnappingskaart (escape map) een vroeg model. Als bemanningsleden van vliegtuigen in vijandelijk gebied kwamen moesten zij proberen om hun eigen linies weer te bereiken.
Eigenaar: Pieter Hoekstra
Heup flesje geschonken aan de familie van Pieter Hoekman, waarschijnlijk is dit een flesje die geheim agenten bij hun vertrek vanaf vliegbasis Tempsford meekregen voor onderweg. De geheimagenten die boven Nederland gedropt werden zaten vaak in omgebouwde bommenwerpers (Halifax) waar de temperaturen onder 0 kwamen. En er een klein beetje cognac genuttigd mocht worden wat ook hielp om de angst voor de naderende sprong en opdracht in in het bezette Nederland. Ook voor de mensen van het verzet was het een welkome verassing als ze een slokje deelden.
Eigendom : Pieter Hoekstra
Nederlands gevangen nummer 0726 van kamp Amersfoort Tiemen ten Napel geboren op Urk en later verhuisd naar de Zaan. Zijn broer was omgekomen in de Tweede wereldoorlog.
Eigendom: Stichting Urk in oorlogstijd
Tijdens een dagje kanonoen met haar familie vond Karen dit klompje aluminium, bij navraag blijkt dat dit soort klompjes aluminium vaker gevonden worden . Het verhaal is dat zij druppels zijn van de vele aangeschoten en brandende vliegtuigen boven Nederland. Naast de bommenlast was er ook veel kerosine aan boord wat zorgde voor hevige branden tijdens de vlucht en of de crash.
Schenker: Karen Bakker – Vrugteveen en eigenaar Pieter Hoekstra
De Nederlandse dapperheidsonderscheiding “De bronzen Leeuw” is 1 van de hoogste militaire onderscheidingen die voor bijzonder moedige en beleid wordt uitgereikt. De onderscheiding kan ook aan burgers worden uitgereikt. Sinds de invoering op 30 maart 1944 hebben 1210 personen de bronzen Leeuw ontvangen.
Pieter Hoekman en Jan Diesfeldt hebben beiden posthuum de bronzen leeuw ontvangen voor hun werk als marconist in zendgroep Barbara. Beide bronzen leeuwen zijn eigendom van Pieter Hoekstra.
Ontsnappingskompas en een vliegerkaart (escapemap) van een geallieerde vlieger die in de buurt bij Urk is terechtgekomen. Onbekend wie de eigenaar is geweest doordat de oudeigenaar Rinke Oost met zijn vader hielp om de lichamen van aangespoelde vliegeniers te kisten als ook te helpen met het onderdak geven aan onderduikende vliegeniers op Urk. Doordat zijn vader Roelof Oost door de Duitser kortdurend is gevangen genomen heeft Rinke het hele huis gezuiverd van spullen die op Geallieerde vliegers kon duiden. Zeer waarschijnlijk zijn deze spullen van Amerikaanse slachtoffers geweest die in Juni 1945 aangespoeld zijn.
Eigendom: stichting Urk in oorlogstijd
Amerikaanse oorkonde voor Lub Hoekman getekend door Dwight.D.Eisenhower voor zijn rol om Geallieerde bemanningsleden van vliegtuigen te helpen ontsnappen.
Geschonken door Klaas en Ria Hoekman uit Australie.
Eigendom: Pieter Hoekstra
Engelse capbadge Jewish (Joodse) brigade gebruikt in de eerste en de tweede wereldoorlog. Tijdens de eerste wereldoorlog vochten Joodse mannen in het leger van het land waar zij vaak al generaties woonden. In de Tweede wereldoorlog probeerden Joden vaak hun identiteit te verbergen om bij gevangenname niet vermoord te worden in het massa vernietigingsplan van de Nazi’s.
Gekocht van Jacob Poepjes
Eigendom: Pieter Hoekstra
Nederlandse verduisteringskap van stof om fietsverlichting te verduisteren. In de Tweede wereldoorlog moest van de Duitse bezetter alle verlichting verduisterd worden. Dit om het navigeren voor de Geallieerde vliegtuigen moeilijk te maken.
Eigendom: Pieter Hoekstra
Duitse ausweis voor Tromp Loosman, dit document was een bewijs dat hij werkzaam was voor de voedselvoorziening en vrijgesteld was van werken in Duitsland.
Geschonken door Tromp Loosman.
Eigendom: Stichting Urk in oorlogstijd
Oud boek Englandvaarders van K.Norel Waar Urk of Urkers een hoofdrol spelen in een verhaal tijdens de oorlog. De schrijver heeft veel waargebeurde verhalen van Urkers samengevoegd tot 2 hoofdfiguren.
Gekocht in kringloopwinkel de Waypoint
Eigendom: Pieter Hoekstra
2 Nederlandse persoonsbewijzen gemaakt en gerealiseerd door de Nederlandse overheid. Dit type is uitgegeven in oktober 1940 en een jaar later vervangen door de verbeterde grijze variant die moeilijker na te maken was. Op al deze documenten zien we een ordelijke manier van beschrijving wie de eigenaar van het document is. De naam en leeftijd met het beroep en het woonadres met de gehuwde partner.
Eigendom: Stichting Urk in oorlogstijd
Nederlands persoonsbewijs van Broos van Buiten die tijdens de oorlog op Urk verbleef om aan arbeitinsatz te ontkomen. Zijn oom en tante Joop en Annie Guldemeester woonden op Urk voor de Zuiderzeewerken en de inpoldering.
Broos was heel sportief en betrokken bij het oprichten van de Urker gym / turn vereniging.
Geschonken door Broos van Buiten.
Eigendom: Pieter Hoekstra
Een opgemaakte medaille set van wijlen Klaas Lub uit IJsselmuiden. Links zien we het oorlogsherinneringskruis met oranje groen lint en de gesp voor gevechten tijdens de meidagen 1940. Als dienstplichtig soldaat diende hij bij de wielrijders. En raakte betrokken bij de gevechten in Alblasserdam. En heeft hier als stukscommandant van een pag gevecht geleverd met Duitse parachutisten. Na de Nederlandse capitulatie is hij als treinmachinist gaan werken. De kleinste en meest rechtse medaille met het oranje lint is voor zijn bijdrage aan de landelijke spoorwegstaking in 1944.
De middelste medaille is voor 15 jaar trouwe dienst bij defensie als officier.
Eigendom: Pieter Hoekstra
Engelse 25 pr huls waar iemand met veel kunde en geduld een afbeelding heeft gemaakt van Urk. Dit is het verhaal wat ik er jaren geleden bij heb gekocht in Assen. De afbeelding heeft inderdaad veel gelijkenis met Urk als eiland en een zeilend visserschip op het water.
Gekocht van Henk Gringhuis – Eigendom: Pieter Hoekstra
gevechtsdolk Engelse parachutisten met leren foudraal / scrabberd.
Gekocht van Jacob Poepjes.
Eigendom: Pieter Hoekstra
Oud eigenaar van de Engelse gevechtsdolk
Nederlands pakje amateur (surrogaat) sigaretten, wat de echte tabak moest vervangen. Ook deze surrogaat sigaretten waren op de bon. Veel mensen probeerden ook zelf tabak te verbouwen en te verwerken tot rookwaar.
Gekocht van Henk Gringhuis Eigendom: Pieter Hoekstra
Officiele poster om mannen op te roepen voor militaire dienst en specifiek de Marine. Deze poster heeft samen met andere posters bij het gemeentehuis van Urk opgehangen. Om iedereen in kennis te stellen om zich naar zijn legeronderdeel te begeven. Niet iedereen had een krant of radio in huis.
Deze en andere posters zijn geschonken door wijlen Albert van Urk (Dorpshistoricus).
Opgeviste Amerikaanse M-1 karabijn die in de jaren 1960-1970 voor de kust van Frankrijk of België is opgevist. Albert heeft opgeviste fossielen verzameld waar dit als bijvangst in zijn collectie is gekomen.
Geschonken door Albert Hoekman.
Officiële aanvullende poster om mannen op te roepen voor militaire dienst en specifiek de Marine. Deze poster heeft samen met andere posters bij het gemeentehuis van Urk opgehangen. Om iedereen in kennis te stellen om zich naar zijn legeronderdeel te begeven. Niet iedereen had een krant of radio in huis.
Deze en andere posters zijn geschonken door wijlen Albert van Urk (Dorpshistoricus).
Geallieerde kaart van Oldenburg. Gekocht door Pieter Hoekstra
NSB armbandje afkomstig uit Winterswijk. Gekocht door Pieter Hoekstra van Broer Wamelinck uit Aalten
Buiten en binnenkant van een Duits propaganda boek uit een scheepsbibliotheek van de Wasserschutzpolizei kommando IJsselmeer.
Feldmünster door Graf Zedtwitz
Gekocht door Pieter Hoekstra van Chris Scholtens.
Munt en collectebus WHN Winter Hulp Nederland. De Duitse overheid en sympathisanten probeerden Nederlanders te overtuigen van de Goede bedoelingen van de Duitse machthebbers.
Geschonken door Maarten Post.
Zendset van geheim agenten Pieter Hoekman en Jan Diesfeldt van zendgroep Barbara.
Eigendom: Pieter Hoekstra
Opgevist typeplaatje motor (1970-1990)
Vliegtuigmotor type a76 no CA 21669 RPM 1400 -2450 mod 70 /75 64 998
Geschonken door Willem Pasterkamp.
Sweetheart Royal Navy. Engels embleem om te laten zien dat je al een partner had bij een legeronderdeel en dat je daar achter staat.
Gekocht van Jacob Poepjes.
Eigendom Pieter Hoekstra
Kriegsmarine lepel
Gekocht door Pieter Hoekstra
L.O. herinneringsbord voor hulp aan onderduikers door Lub Hoekman.
Voor en achterzijde linnen escape map voor Geallieerde vliegeniers in bezet gebied.
Geschonken door erven: Adema bouwkundig opzichter te Urk 1940-1946
Persoonlijk documenten met een fotoboek over Urker gebouwen en werkzaamheden op de foto tijdens de Tweede Wereldoorlog. Collectie Adema
Geschonken door erven Adema.
Verzetsherdenkingskruis en het mobilisatieoorlogskruis van Lub Hoekman voor zijn verzetswerk op Urk.
Geschonken door erven van Lub Hoekman uit Australië
Draagbaar voor doodskisten gebruikt voor en tijdens de Tweede Wereldoorlog. Bekend van de foto’s en filmopname an begrafenissen van gesneuvelde vliegeniers op Urk.
Geschonken door de DEL begrafenis vereniging: Draagt Elkaars Lasten op Urk
Duitse fietspomp van een militaire fiets. Afkomstig uit de Noord Oostpolder.
Geschonken door Willem Pasterkamp
Infanterie aanvalsabzeichen en arbeitsbuch van Paul Kutter
Gekocht van Jacob Poepjes
Nederlandse theesurrogaat 5 gram gemaakt door van der Plaats na 13-3-1943 tot het einde van de Tweede Wereldoorlog
Gekocht van Henk Gringhuis en eigendom van Pieter Hoekstra
Nederlandse visvergunning voor het vissen tijdens de oorlog op het IJsselmeer aan Albert Woord.
Geschonken door Geert Kramer
Amerikaanse kaart van Urk en het IJsselmeer tijdens de oorlog. De waterstand en de drooglegging waren op afstand moeilijk in te schatten.
Gekocht van Jan Menger
Eigendom: Pieter Hoekstra
Opgevist Amerikaans lichtpistool, omgeving afsluitdijk, afkomstig uit een vliegtuig. Dit type kan in de vliegtuigwand geschroefd worden.
Geschonken door familie Visscher
Nederlandse glazen fles van het merk Opekta van de familie Frank. Tijdens de oorlog moesten zij verplicht aan het Duitse leger leveren. Dit flesje is gevonden bij een Duits schijnvliegveld in Drenthe.
Gekocht van Henk Bonthuis
Eigendom: Pieter Hoekstra
Verzetsherdenkingskruis met oorkonde van Harmen Kramer.
Eigendom familie Kramer
Schilderij der Letzen man verbeeldt de slag van de Reichsmarine tegen de Royal Navy bij de Falkland eilanden in 1915. Otto Seib heeft van het verdwenen orgineel ook een reproductie gemaakt in 1970.
Geschonken door Harry Schaefer (Bananisac)
Eigendom: Pieter Hoekstra
Nederlands blad van de NSB met de Vuurtoren van Urk op de cover. Er is geprobeerd om Urk in het frame van het Nationaal socialisme te passen.
Eigendom: Pieter Hoekstra
Amerikaans B-17 vliegtuig onderdeel (Bommenlos systeem) Van piloot Emmert en zijn bemanning . Heeft een noodlanding gemaakt tussen Urk en Tollebeek.
Geschonken door Willem Pasterkamp
Nederlandse gesp oorlogsvisserij voor op het medaillelint van het Oorlog HerinneringsKruis.
Eigendom: Pieter Hoekstra
Nederlandse voedselbonnen uit de Tweede Wereldoorlog, iedere inwoner kreeg zijn deel aan bonnen om aanspraak te maken op voedsel maar ook kleding en andere producten. Zonder bonnen geen spullen. Voor onderduikers betekende het dat hun onderduikgevers het weinige dat zij hadden moesten delen met de onderduikers. Het verzet probeerde daarom aan bonnen te komen door diefstal of overvallen.
Na de bevrijding werden er veel spullen gemaakt om deze gebeurtenis te vieren en te markeren in lokale en persoonlijke geschiedenissen, een ander doel was om van de opbrengst nabestaanden een vergoeding te geven voor hun levensonderhoud.
Parachute gesp gevonden bij Schokland. (1960-1990)
Geschonken door Oege Postma
Aluminium pan van vliegtuigschrootgemaakt in Slooten (Friesland)
Geschonken door Sjoerd Spoeltra
Nederlands mobilisatie kruis 1914-1918 (medaille)
Geschonken door Jannie Bakker (De Zwarte) is van haar vader geweest.
Amerikaanse of Canadese Trump sigaren met propaganda V-teken erop om de achterban van de Geallieerden te blijven motiveren voor het vechten tegen de Japanners en Duitsers (As-mogendheden)
Geschonken door Truus van Eyl – Vrugteveen die het voor Pieter Hoekstra op een garage sail heeft gekocht.
Voor het verzet in Europa had de SOE een kleine radio ontwikkeld om geheime boodschappen via de B.B.C. te kunnen beluisteren en daarna in actie te komen.
Gekocht door Pieter Hoekstra
2 Geallieerde munitie kisten gekregen. Door het Duitse etiket aan de binnenkant zou de mogelijkheid er ook zijn dat ze hergebruikt zijn door de Geallieerden.
Eigendom: Pieter Hoekstra
Nederlands Identiteitsplaatje van de Urker soldaat Teun Woort met nummer 2149 en geboren in 1913 Door het gebrek van staal ijzer en andere grondstoffen is er gekozen voor bot Het touwtje is identiek als de standaard indentiteitsplaatjes.
Geschonken door Teun Woort de kleinzoon van de drager.
Canadese Battle Dress jas van de second army die speciaal weer opgericht is voor D-Day en de strijd in Europa. Door veel Engelsen en Canadezen samen te voegen konden zij zelfstandig naast de Amerikanen opereren.
Gekocht door: Pieter Hoekstra
Houten vogel gesneden en beschilderd door Hans Lagebecker die op Urk als Duits soldaat was gestationeerd in hotel Woudenberg. Een Urker weduwe was aangewezen door de burgemeester als huishoudster. Zij was onverwachts weduwe geworden en moest voor haar dochter zorgen. De Duitse soldaten stopten haar ook weleens wat eten toe. Ook informatie over aankomende razzia’s lieten zij aan Wip Schenk weten zodat deze persoon of personen gewaarschuwd konden worden.
Eigendom Jantje Woord
Houten vogel gesneden en beschilder door Hans Lagebecker die voor de oorlog boswachter was en veel vogels heeft gesneden tijdens zijn verblijf op Urk
Deze vogel is bewaard gebleven door de familie Romkes – Roos van de Staartweg en is geschonken door Gerrit Romkes.
Eigendom: Pieter Hoekstra
Houten vogel gemaakt door een Duits of Oosterijkse soldaat van de Luftwaffe die op Urk was gestationeerd. Zijn naam was Hans Lagebecker en staat achterop deze vogel geschreven. Hans heeft deze vogel aan Wip Schenk gegeven omdat zij als jonge weduwe te werk was gesteld bij deze groep soldaten in hotel Woudenberg. Het hedendaagse taveerne het Haventje.
Eigenaar : familie J.Woort
Nederlands koppelslot gelijk aan de Duitse koppelsloten. Maar hier met de tekst: Aan Christus Trouw en het logo van Christus.
Gekocht van Broer Wamelinck
Eigendom van Pieter Hoekstra
Olieverf schilderij gemaakt door Ab Jansen met het thema mustangs boven het IJsselmeer.
Tijdens de oorlog zijn er veel schepen op het IJsselmeer en nabij de e havens beschoten waar verschillende slachtoffers zijn gevallen.
Gekocht van Ab Jansen
Eigendom: Pieter Hoekstra
Door Albert en Meini de Boer opgevist uit de Noordzee met hun kotter de UK 197. Dit is een foto na het schoonmaken waarbij het kompas en een radio of een zender te zien zijn. De objecten zijn bij elkaar opgevist in 1 trek met een boomkor vissersnet. De objecten lijken Engels te zijn uit de periode 1914 – 1940.
Eigendom: Pieter Hoekstra
Foto en persoonlijke spullen van geheim agent Harry Jan Diesfeldt. Via zijn zus Rietje deze spullen gekregen. Jan Diesfeldt was een Englandvaarder en geheim agent in de zendgroep Barbara samen met Bram Grisnigt en Pieter Hoekman. Jan Diesfeldt is na het sneuvelen van Pieter Hoekman verder gaan zenden met 2 zenders. Ook hij is uitgepeild en gevangen genomen en gefusilleerd in Kamp Vught.
Ook zijn I.D. plaatjes zijn bewaard gebleven, als geheim agent mag je niets bij je hebben wat je ware identiteit verraad.
Eigendom: Pieter Hoekstra
Een ontsnappingskaart voor een vliegenier, waarschijnlijk een vroeg Engels model.
Gekregen van een airgunner in Dronten op 4 mei in 2007
Eigendom: Pieter Hoekstra
Restanten van de Engelse Lancaster die op 17 december 1942 nabij Urk is neergestort. De piloot Mc Burney en de bemanning zijn hierbij allemaal omgekomen.
Eigendom: Pieter Hoekstra
Tijdens de Duitse overheersing werd er ook stil verzet gepleegd om anti Duitse propaganda te maken en te verspreiden. Als je dit document langs de lijnen in elkaar vouwt komt het gezicht van Adolf Hitler te voorschijn. Het document moet dan nog 90 graden naar links gedraaid worden zie je het bekende kapsel van Hitler op de achterkant van de 2 rechter varkens.
Voor de mensen in bezet Europa waren dit soort spotprenten en anti -Duitse propaganda een manier van ontspanning en reden voor gesprekken over een wereld zonder het Nationaal socialisme.
Het bezit hiervan was echter strafbaar en had zeer ernstige gevolgen voor de bezitter en verspreider van het document.
Gekregen van Maria Gerssen- van Dordt
Eigendom: Pieter Hoekstra
Engelse vlag van de Royal Navy.
Gekocht van Jacob Poepjes
Eigendom: Pieter Hoekstra
Tromp Hakvoort moest tijdens de oorlog net als alle andere vissermannen vissen om in zijn levensonderhoud te voorzien. De Duitse overheid stelde wel regels op om controle te houden over de visserij en vissermannen. Je moest aantonen dat je een visserman was en op welk schip je werkzaam was.In het begin van de oorlog was de Hafenuberwachungstelle hier verantwoordelijk voor. Elke zeehaven had een Hafenuberwachungstelle die je kan zien als een politiedienst van de Kriegsmarine. Deze ausweis is uitgegeven in Den Helder, in 1941 durfden veel Urkers nog te vissen op de Noordzee. Maar door het gevaar van zeemijnen en vliegtuig aavallen op schepen kwam het kantelpunt in 1941 door het vergaan van de UK-83.
Geschonken door Lumme Hakvoort
Eigendom: Pieter Hoekstra
Engels borstbleem van de Royal Airforce voor op de Battle Dress ter herkenning van de nationaliteit van de drager van het embleem.
Eigendom: Pieter Hoekstra
Voor bemanningsleden van Geallieerde vliegtuigen die in bezet Europa een noodlanding moesten maken waren er overlevingsspullen gemaakt om de ontsnappingskans te vergroten. Iedere piloot of bemanningslid die kon terugkeren naar Engeland was belangrijk voor de luchtoorlog.
Dit kompasje kon verstopt worden in een holle uniform knoop van de Battle Dress.
Bij gevangen name door de Duitsers werdt dan ook altijd gezocht naar ontsnappingsspullen zoals ontsnappingskaarten op zijde gedrukt.
Dit kompas is met een escapemap geschonken door Rinke Oost die samen met zijn vader veel lichamen van bemanningsleden van vliegtuigen heeft geborgen op de dijk tussen Urk en Lemmer.
Nalatenschap van een Duitse soldaat die in twee Wereldoorlogen heeft gediend bij de Reichsmarine en de Kriegsmarine en na de oorlog bij de politie.
Er zitten bij de orginele medailles ook enkele bij die na de oorlog zijn uitgegeven om de militairen hun verdiende medailles te geven, zonder hakenkruis.
Mijnheer Schaëfer is begonnen op het slagschip Admiraal Scheer door het verloop van de oorlog is hij op een Raumingsboot gestationeerd. In het laatste deel van deel van de oorlog bij het infanterie onderdeel 118 van de Whermacht gediend.
Zijn taak binnen deze dienstvakken zullen waarschijnlijk Funk (verbindingen/radio/zenden) gerelateerd zijn.
Na de oorlog in West-Duitsland bij de politie gewerkt.
Geschonken door Harry Schaëfer (Bananisac)
Eigendom: Pieter Hoekstra
Spaanse Mauser uit 1935. Wapenfabrikanten hebben patent op een wapentype en kunnen met kopers van wapens afspreken dat de wapens door het land zelf worden gemaakt in hun eigen fabrieken.
Dit wapen is waarschijnlijk gebruikt in de Spaanse burgeroorlog.
Deze Mauser is gekocht door Tjalling Hoekstra in de jaren “70 of “80 op een rommelmarkt of braderie gekocht op Urk.
Eigendom: Pieter Hoekstra
Nederlands schouderepaulet van de Marechaussee. Deze epaulet is van Pieter Hoekman geweest en is na zijn vlucht naar Engeland bij zijn moeder in huis bewaard gebleven.
Geschonken door Fokke Hoekman
Eigendom: Pieter Hoekstra
In Nederland was het tot 1941 normaal om voor een rijwiel (fiets) belasting te betalen. De Duitse overheid heeft de rijwielbelasting afgeschaft.
Gekocht van Henk Gringhuis
Eigendom: Pieter Hoekstra
De Duitse overheid had in heel Europa verduisteringsmaatregelen genomen In Nederland werd dit ook streng nageleefd.
De karige fietsverlichting uit de jaren ’40 was voor de Duitse overheid nog te veel licht voor hun beleid van totale verduistering. Zodat er verduisteringsmaterialen werden bedacht en verkocht voor de bevolking in Nederland. De Lucht Bescherming in Nederland was een organisatie wie hier actief in was.
Gekocht van Henk Gringhuis.
Eigendom: Pieter Hoekstra
Voor de verjaardag van koningin Wilhelmina in 1941 had de Nederlandse regering in ballingschap een actie bedacht om het moreel van de Nederlandse bevolking te steunen. De Royal Air Force dropte boven Nederland thee uit Indonesie.
Gekregen van Klaas Lub uit IJsselmuiden
Voor Geallieerde vliegtuigen waren reddingsboten en Dinghy’s ontwikkeld. In de boten moesten ook een mes aanwezig zijn die de boot niet lek kon maken. Vandaar de ronde vorm aan het mes gedeelte. Het handvat is goed zichtbaar door de gele kleur.
Gekocht van Nico van Pickarts
Eigendom: Pieter Hoekstra
Koffie uit de oorlog.
Geschonken door de familie Brink.
Eigendom: Pieter Hoekstra
De Duitse overheid beheerste ook de pers en drukkerijen. Voor de verdedigers van het Duitse luchtruim en mensen van de Luchtbeschermingsorganisaties in bezet Europa hadden de Duitsers een boekje met foto’s en silhouetten van vliegtuigen gemaakt. Om zo betere waarneming van vliegtuigen te faciliteren.
Voor de foto’s en silhouetten van schepen speelt de Duitse propaganda ook een belangrijke rol.
Gekocht van Chris Scholtens
Eigendom: Pieter Hoekstra
Engelse oorkonde voor hulp aan Geallieerde vliegeniers door Pieter Hakvoort en zijn vrouw Alie. Zij hebben in hun woning en hun bedrijf Verschillende vliegeniers onderdak en hulp geboden. De oorkonde is postuum uitgereikt aan de nabestaanden van Pieter Hakvoort.
De oorkonde is eigendom van de naamsgenoot Pieter Hakvoort.
Nederlandse sluitzegels die door de NSB uitgegeven zijn om ambulances te kopen voor de Nederlanders die aan het Oostfront vochten.
Gekocht van Jan Schoonbeek.
Eigendom: Pieter Hoekstra
Opgeviste Duitse Mauser voor de kust van Zuid-Nederland in de jaren ’70 of ’80
Geschonken door Albert Hoekman
Eigendom: Pieter Hoekstra
Engelse medailles werden vaak naar het woonadres van de soldaat opgestuurd.
Gekocht van Jacob Poepjes.
Eigendom: Pieter Hoekstra
Duits etensbord met een politieke lading van het Nationaal socialisme Op de foto zien wij een silhouet van een NSDAP aanhanger, een zogenoemde bruinhemd. De dag 1 mei is een communistische feestdag waar de N.S.D.A.P tegen heeft gevochten en deze datums ook memoreerde in het collectieve geheugen van de Duitse bevolking.
Gekocht van Henk Gringhuis.
Eigendom: Pieter Hoekstra
Nederlands lampje voor in de koplamp van een fiets Het lampje is voorzien van verduisterende verf om heel weinig licht te stralen en zo te voldoen aan de verduisteringseis van de Duitsers.
Het lampje voldoet aan de keurmerken van de Luchtbescherming en was in heel Nederland te koop.
Gekregen van Henk Hagedoorn.
Nederlandse Fokker T-8 in Engelse dienst op het Tjeukermeer om een geheimagent in Nederland te brengen en Nederlanders op te halen haar Engeland. Door verraad is deze actie mislukt en niet weer herhaald op Nederlands grondgebied. Ab Jansen heeft deze gebeurtenis vastgelegd op een olieverf schilderij.
Gekocht van de dochter van Ab Jansen.
Eigendom: Pieter Hoekstra
Emaille schaal verkocht door Israel Samuel Kropveld (Japien de Joode). Aan tante Leen waar het huis wijk 8-30 toe behoorde. Juist door de intense band is deze schaal als tastbare herinnering bewaard aan Israël Samuel en Hendrika Kropveld la Penha en hun dochter Lea die bij hun thuis woonde De andere kinderen zijn ook vermoord.
Geschonken door Jannetje Ruiten-Brouwer.
Eigendom: Stichting Urk in oorlogstijd
Engelse brief van het Rode kruis over de begraven slachtoffers van de luchtoorlog rondom Blokzijl. Het betreft Sergant Byers en Cooke
Geschonken door Albert Schuurman
Portret foto van een gesneuvelde Engelse vliegenier. Sergeant Stanley Byers No R. 68121
Teun Schuurman uit Vollenhove is 1 van de luchtoorlog onderzoekers die veel energie hebben gestoken in het opsporen van documenten en foto’s van vliegeniers die in de regio zijn verongelukt of het hebben overleefd.
De portretfoto is geschonken door Albert Schuurman de broer van Teun.
Eigendom: Pieter Hoekstra
Een foto van een lid van de Wasserschutzpolizei Niederlande. Waarschijnlijk in Volendam genomen. Deze foto gekocht via Ebay.
Eigendom: Pieter Hoekstra
Olieverf schilderij van Ab Jansen met als onderwerp een Dornier 217 met de technici die het vliegtuig onderhouden op de vliegbasis.
Gekocht van de dochter van Ab Jansen.
Eigendom: Pieter Hoekstra
De Urker courant was de voorloper van het huidige nieuwsblad het Urkerland.
In dit krantje lees je heel veel over de gebeurtenissen tijdens en na de bevrijding van Urk. De kranten werden toen gedrukt op Urk. Er was veel papierschaarste en het is bijzonder dat er een krant werd uitgegeven. De krant verscheen wekelijks als er papier voorradig was.
Geschonken door Geert Kramer.
Engelse schuitje (Field service cap) die gebruikt werdt door alle Gemenebest landen. Aan de voorkanten zijn twee knoopjes die de flappen van de zijkant vasthouden. Met koud weer kunnen de flappen neer geklapt worden.
Het petembleem (Capbadge) is een vlammende granaat te zien wat duidt op de Artillerie.
Gekocht van Jacob Poepjes
Eigendom: Pieter Hoekstra
De Luchtbeschermingsdienst was in Nederland nationaal geregeld. Op Urk werden daarom ook mensen aangesteld om in geval bij oorlog en calamiteiten ontstaan door bombardementen een organisatie te hebben met mensen die hulp kon verlenen.
Eigendom: Pieter Hoekstra
